Schrijf eerst op wat er verandert
Zet in je draaiboek links de beginsituatie en rechts het resultaat. Schrijf daartussen wat de maker doet waardoor het resultaat verandert. Een scène over het aflezen van een weegschaal kan bijvoorbeeld beginnen bij een lege houder en eindigen bij een afgewogen portie. De maker vertelt dat zij eerst de lege houder plaatst en de weegschaal op nul zet. Daarna voegt ze de inhoud toe. De handeling en de reden ervoor zijn nu ook zonder het scherm te begrijpen.
W3C beschrijft het opnemen van zulke informatie in de gewone gesproken tekst als een manier om visuele informatie toegankelijk te maken. Bedenk wel wat voor jouw film essentieel is. De kleur van het schort hoeft niet steeds genoemd te worden. Een waarschuwingslampje dat alleen van kleur verandert, of de tekst op het scherm die de volgende stap bepaalt, vraagt wél aandacht. Geef dat verschil al aan op het blad van de regisseur.
Maak ruimte op de set
Geef de spreker twee versies van de instructie en laat beide in de handeling oefenen. ‘Zet hem hier’ is kort maar onbruikbaar zonder beeld. ‘Zet de lege houder midden op de weegschaal’ kost een paar woorden extra en vertelt precies wat de kijker moet doen. Film de tweede versie met voldoende tijd om de houder werkelijk neer te zetten. Een gesproken stap die al voorbij is voordat de handen beginnen, maakt de montage onnodig lastig.
Neem daarnaast een schoon stukje omgevingsgeluid op. Dat geeft de editor ruimte wanneer een uitleg iets langer moet duren. Bespreek vóór de draaidag wie de gebruikte vaktermen controleert. Een uitgeschreven machineknop die op de echte machine anders heet, beschadigt zowel de gesproken uitleg als de ondertiteling.
Doe drie verschillende proeven
Laat een collega die de instructie niet kent alleen luisteren en de stappen navertellen. Vraag waar diegene moest gokken. Zet daarna het geluid uit en laat iemand anders de film met ondertiteling volgen. Een geslaagde luisterproef vertelt je namelijk nog niets over de kwaliteit of de timing van je ondertitels. Controleer tot slot mét beeld en geluid of er tegenstrijdigheden zijn tussen wat gezegd, getoond en geschreven wordt.
Bewaar de verbeterde tekst bij de eindmontage. Bij een volgende versie kan een andere vestiging dan gericht de naam van een knop aanpassen zonder het hele verhaal opnieuw te bedenken. Zet op het overdrachtsblad welke scène opnieuw moet worden ingesproken als het apparaat verandert. Zo wordt de film ook na de eerste publicatie een bruikbaar productiemiddel.
